İçinde bulunduğumuz süreçte Covid19’un hayatımıza koyduğu sınırlara alışmaya başladık. Artık dışarı çıkarken maske takmayı unutmuyor, dışarıdayken ellerimi dezenfekte ediyoruz ve birbirimize sarılmıyoruz. Artık Covid19 ile ilgili her şeyi ezbere biliyoruz. Bu yüzden geçmişte yaşanan en büyük pandemi olan İspanyol Gribinden bahsetmek istiyorum.

İspanyol Gribi Nasıl Başladı?

İspanyol gribi ilk defa 1918 sonbaharında ABD’nin Askeri kampında ortaya çıktı. 1920’ye kadar etkisini gösterdi. H1N1 virüsünün ölümcül bir alt türünün yol açtığı büyük bir grip salgınıydı. Peki neden ABD’de ortaya çıkan bu hastalık İspanyol Gribi adını aldı? I. Dünya Savaşı halen devam ederken ortaya çıkan İspanyol Gribi, Avrupa ülkelerinde askeri sansür nedeniyle salgından bahsedilmezken, Savaşa katılmayan İspanya hastalığı ilk defa gündeme getirdi. Bu sebeple de en büyük pandemi olan İspanyol gribi adını aldı. Salgın I. Dünya Savaşının sona ermesine neden oldu. Evlerine dönen virüs taşıyıcısı askerler hastalığın çok hızlı bir şekilde yayılmasına sebep oldular.

İspanyol Gribi Kimleri Etkiledi

İspanyol gribi 500 milyon kişiyi hasta etmişti, en çok 20-40 yaş arasındaki sağlıklı erkekleri etkisi altına almıştı. Hastalıktan 50 milyona yakın kişinin öldüğü düşünülüyor. Bu rakam o dönemde Dünya nüfusunun 3’te 1’i demekti. Osmanlı dahil tüm dünya ülkelerini etkilemiştir.

İstanbul’da hastalıktan etkilenmişti. Nazım Hikmet bir şiirinde İspanyol gribinden bahsetmiştir.

“Biz ki İstanbul şehriyiz,

Seferberliği görmüşüz:

Kafkas, Galiçya, Çanakkale, Filistin

Vagon Ticareti, Tifüs, İspanyol Nezlesi

Bir de İttihatçılar

Bir de uzun konçlu Alman Çizmesi

914’ten 18’e kadar

Yedi bitirdi bizi.”

Hastalığa dönemin ünlü isimlerinden de yakalananlar olmuştur. Max Weber, Ressam Gustav Klimt, İspanya Kralı XIII. Alfonso bu kişiler arasındadır.

O dönemde sağlık hizmetleri günümüze kıyasla yok denebilecek durumdaydı. Tedavi imkanları çok kısıtlıydı. Hastalığın hava yoluyla bulaştığı biliniyordu ancak virüs değil de bakterinin sebep olduğu düşünülüyordu. Antibiyotiğin ilk defa 1928 yılında bulunduğunu, ilk grip aşısının 1940’lara vardığında bulunduğunu varsayarsak o dönemi az çok kafamızda canlandırabiliriz. Şimdi olduğu gibi o dönemde maske kullanılıyordu. Tabi maske karşıtı eylemlerde çok fazlaydı. Maskenin sağlığa zararlı olduğunu düşünenler vardı.

İspanyol Gribi Nasıl Bitti?

İspanyol Gribinin nasıl bittiğiyle ilgili kesin bir şey yok. Mutasyona uğrayan virüs zamanla etkisini yitirmişti. İnsanlar yavaş yavaş eski hayatlarına geri dönmüşlerdi. Tabi Nüfus azalmıştı. Eve kazanç getiren sağlıklı erkekler (20-40 yaş)daha çok yakalandığı için geride kalan çocuk ve yaşlılar sefalete düştüler. Pandemiden sonra doğan çocuklarda kalp hastalığı ve eğitim düzeyinin düşmesi gözlenmiştir.